چگونه جن تسخیر کنم؟

چندین نفر در باره موکل و جن پرسیده اند .بعضی اظهار علاقه کرده اند که موکلی داشته یا ؟؟؟تسخیر کنند. ما می خواهیم در این باره توضیح دهیم. در جایی اورده ایم در حال حاضر جن و انسان امکان ارتباط ندارند .اگر دیدید کسی مدعی چنین کاری شد و حتما او را به شکل گفته […]

چگونه روح احضار کنیم؟

هستند افرادیکه تمایل به احضار روح دارند و ما سعی کردیم در این چگونه به این مطلب بپردازیم. چگونه روح احضار کنیم؟ ۱) برای احضار روح لوازمی ابتدایی مورد نیاز است : اما پیش از هر چیز به یك روح احتیاج داریم (شوخی نمیكنم )؛ ما باید در اولین اقدام برای احضار یك روح نیت […]

چگونه یک دختر غریبه را عاشق خود کنیم؟

باور کنید یا نه، ازدواج با شخص مناسب می‌تواند در موفقیت شما تأثیرگذار باشد. نکات بسیاری وجود دارند که به مردان کمک می‌کنند ازدواج موفق داشته باشند. احتمالا بسیاری از شما کتاب معروف «مردان مریخی، زنان ونوسی» که سال‌ها پیش منتشر شد را به یاد دارید. این کتاب در آن زمان نوعی توهم در ذهن […]

چگونه پسر مغرور را عاشق خود کنیم؟

مردی را می‌شناسید که بسیار مغرور به نظر می‌رسد. احساس می‌کنید عاشقش شده‌اید اما نمی‌دانید چطور می‌توانید او را به خودتان جذب کنید. دوست دارید دوستتان بدارد اما او به نحوی مغرورانه رفتار می‌کند که نمی‌توانید احساسش را تشخیص دهید. اینجاست که باید روی آن موضوعاتی متمرکز شوید که مردها دوست دارند و در جذب […]

previous arrowprevious arrow
next arrownext arrow
Slider
مناسبتی

روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالق

خواص دارویی و گیاهی

روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالق
روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالق

ای زبان فارسی، ‌ای درّ دریای دَری / ای تو میراث نیاکان،‌ ای زبان مادری

در تو پیدا فَرّ ما، فرهنگ ما، آیین ما / از تو برپا، رایتِ دانایی و دانشوری

کابل و تهران و تبریز و بخارا و خُجند / جمله، ملک توست تا بلخ و نشابور و هری

جاودان زی،‌ ای زبان دانش و فرزانگی / تا به گیتی، نور بخشد آفتاب خاوری

فارسی را پاس می‌داریم، زیرا گفته‌اند / قدر زر، زرگر شناسد، قدر گوهر گوهری

روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالق

                                                                                   دکتر غلامعلی حداد عادل

 

نشانی : تهران- خیابان استاد مطهری – خیابان فجر – شماره ۳۳ کد پستی: ۱۵۸۹۷۹۳۴۱۳صندوق پستی: ۶۳۶۸-۱۴۱۵۵تلفن: ۴-۸۸۳۰۸۰۳۲ -۰۲۱فکس: ۸۸۳۲۲۰۳۴ -۰۲۱

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به خبرگزاری دانشگاه آزاد اسلامی – آنا می باشد

در ایران روز ۲۵ اردیبهشت به نام روز بزرگداشت فردوسی نامگذاری شده‌ است هر سال در این روز آیین‌های بزرگداشت فردوسی و شاهنامه در دانشگاهها و نهادهای پژوهشی برگزار میگردد.

زندگی نامه فردوسی

بر پایهٔ دیدگاه بیشتر پژوهشگران امروزی، فردوسی در سال ۳۲۹ هجری قمری برابر با ۳۱۹ خورشیدی (۹۴۰ میلادی) در روستای پاژ در شهرستان توس در خراسان دیده به جهان گشود. نام او همه جا ابوالقاسم فردوسی شناخته شده‌است. نام کوچک او را در بن‌مایه‌های کهن‌تر «حسن» نیز نوشته‌اند. پدرش از دهقانان طوس بود که ثروت و موقعیت قابل توجهی داشت. وی از همان زمان که به کسب علم و دانش می پرداخت، به خواندن داستان هم علاقه مند شد .

چنان که می دانیم “دهقانان” یک طبقه از مالکان بودند که در دوره ی ساسانیان (و چهار پنج قرن اول از عهد اسلامی) در ایران زندگی می کردند و یکی از طبقات اجتماعی فاصل میان طبقه کشاورزان و اشراف درجه اول را تشکیل می دادند و صاحب نوعی “اشرافیت ارضی” بودند.

زندگانی آنان در کاخهایی که در اراضی خود داشتند می گذشت. آنها به وسیله ی “روستاییان” از آن اراضی بهره برداری می نمودند و در جمع آوری مالیات اراضی با دولت ساسانی و سپس در عهد اسلام با دولت اسلام همکاری داشتند و حدودا تا زمان حمله مغول به تدریج بر اثر فتنه ها و آشوبها و تضییقات گوناگون از بین رفتند.

روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالق

همانطور که در زندگی نامه فردوسی آمده است، آغاز زندگی وی هم‌ زمان با گونه‌ای جنبش نوزایش در میان ایرانیان بود که از سدهٔ سوم هجری آغاز شده و دنباله و  اوج آن به سدهٔ چهارم رسید و گرانیگاه آن خراسان و سرزمین‌های فرارود بود.

در درازنای همین دو سده شمار چشمگیری از سرایندگان و نویسندگان پدید آمدند و با آفرینش ادبی خود زبان پارسی دری را که توانسته بود در برابر زبان عربی پایدار بماند، توانی روزافزون بخشیدند و به صورت زبان ادبی و فرهنگی درآوردند. فردوسی از همان روزگار کودکی بینندهٔ کوشش‌های مردم پیرامونش برای پاسداری ارزش‌های دیرینه بود و خود نیز در چنان زمانه و زمینه‌ای پا به پای بالندگی جسمی به فرهیختگی رسید و رهرو  سخت‌گام همان راه شد.

زندگی نامه فردوسی- دوران کودکی و نوجوانی 
درباره دوران کودکی و جوانی فردوسی نه خود شاعر سخنی گفته و نه در بن‌مایه‌های کهن جز افسانه و خیال‌بافی چیزی به چشم می‌خورد. با این حال از دقت در ساختار زبانی و بافت تاریخی – فرهنگی شاهنامه، می‌توان دریافت که او در دوران پرورش و بالندگی خویش از راه مطالعه و ژرف‌نگری در سروده‌ها و نوشتارهای پیشینیان خویش سرمایهٔ کلانی اندوخته که بعدها دست‌ مایهٔ او در سرایش شاهنامه شده‌ است. هم‌چنین از شاهنامه و زندگی نامه فردوسی این گونه برداشت  کرده‌اند که فردوسی با زبان عربی و دیوان‌های شاعران عرب و نیز با زبان پهلوی آشنا بوده‌است.

سروده‌های فردوسی

کودکی و جوانی فردوسی در زمان سامانیان سپری شد. شاهان سامانی از دوستداران ادب فارسی بودند. آغاز سرودن شاهنامه را بر پایهٔ شاهنامه ابومنصوری از زمان سی سالگی فردوسی می‌دانند اما با مطالعه زندگی نامه فردوسی می‌توان چنین برداشت کرد که وی در جوانی نیز به سرایندگی می‌پرداخته‌ است و چه بسا سرودن داستان های شاهنامه را در همان زمان و بر پایهٔ داستان‌های کهنی که در داستان‌های گفتاری مردم جای داشته‌اند، آغاز کرده‌است. از میان داستان های شاهنامه که گمان می‌رود در زمان جوانی وی گفته شده باشد می‌توان داستانهای بیژن و منیژه، رستم و اسفندیار، رستم و سهراب، داستان اکوان دیو و داستان سیاوش را نام برد.

فردوسی پس از آگاهی یافتن از مرگ دقیقی توسی و نیمه‌کاره ماندن گشتاسب‌نامه سرودهٔ او (که به زمانهٔ زرتشت می‌پردازد)، به نگاشته شدن شاهنامه ابومنصوری که به نثر بوده و بن‌مایهٔ دقیقی توسی در سرودن گشتاسب‌نامه بوده‌است پی برد و به دنبال آن به بخارا، پایتخت سامانیان («تختِ شاهِ جهان») رفت تا آن را بیابد و بازمانده آن را به شعر در آورد. فردوسی در این سفر «شاهنامهٔ ابومنصوری» را نیافت اما در بازگشت به توس، امیرک منصور، که از دوستان فردوسی بوده‌است و «شاهنامه ابومنصوری» به دستور پدرش ابومنصور محمد بن عبدالرزاق یکپارچه و نوشته شده بود، نسخه‌ای از آن را در اختیار فردوسی نهاد.

زندگی نامه فردوسی-سُرایش شاهنامه

شاهنامه پرآوازه‌ترین سرودهٔ فردوسی و یکی از بزرگ‌ترین نوشته‌های ادبیات کهن پارسی است. فردوسی سرودن شاهنامه را بر پایهٔ نوشتار ابومنصوری در حدود سال۳۷۰ هجری قمری آغاز کرد و سر انجام آن را در تاریخ ۲۵ سپندارمذ سال ۳۸۴ هجری قمری (برابر با ۳۷۲ خورشیدی) با این بیت‌ها به انجام رساند:

 سر آمد کنون قصهٔ یزدگرد                             به ماه سفندارمذ روز ارد

ز هجرت سه صد سال و هشتاد و چار            به نام جهان داور کردگار

این ویرایش نخستین شاهنامه بود و فردوسی نزدیک به بیست سال دیگر در تکمیل و تهذیب آن کوشید. این سال‌ها هم‌زمان با برافتادن سامانیان و برآمدن سلطان محمود غزنوی بود. فردوسی در سال ۳۹۴ هجری قمری (برابر با ۳۸۲ خورشیدی) در سن شصت و پنج سالگی بر آن شد که شاهنامه را به سلطان محمود اهدا کند، و از این رو دست به کار تدوین ویرایش تازه‌ای از شاهنامه شد. فردوسی در ویرایش دوم، بخش‌های مربوط به پادشاهی ساسانیان را تکمیل کرد. پایان ویرایش دوم شاهنامه در سال ۴۰۰ هجری قمری در هفتاد و یک سالگی فردوسی بوده‌است:

چو سال اندر آمد به هفتاد و یک               همی زیر بیت اندر آرم فلک
ز هجرت شده پنج هشتاد بار                  به نام جهان داور کردگار

فردوسی شاهنامه را در شش یا هفت دفتر به دربار غزنه نزد سلطان محمود فرستاد. به گفته خود فردوسی، سلطان محمود «نکرد اندر این داستانها نگاه» و پاداشی هم برای وی نفرستاد. از این رویداد تا پایان زندگانی، فردوسی بخش‌های دیگری نیز به شاهنامه افزود که بیشتر در گله و انتقاد از محمود و تلخ‌ کامی سراینده از اوضاع زمانه بوده‌است. در روزهای پایانی زندگی فردوسی از سن خود دو بار یاد کرده، و خود را هشتاد ساله و جای دیگر هفتاد و شش ساله خوانده‌است.

درگذشت و آرامگاه فردوسی
محمد امین ریاحی، با درنگریستن در زندگی نامه فردوسی و گفته‌های وی از سن و ناتوانی خود، این گونه نتیجه‌ گیری کرده‌است که فردوسی می‌بایست پس از سال ۴۰۵ هجری قمری و پیش از سال ۴۱۱ هجری قمری از جهان رفته باشد.

پس از مرگ، واعظ طبرستان به دلیل شیعه بودن فردوسی از به خاکسپاری پیکر فردوسی در گورستان مسلمانان جلوگیری کرد و به ناچار در باغ خود وی در توس به خاک سپرده شد. آرامگاه فردوسی بین سالهای ۱۳۰۷ تا ۱۳۱۳ به دستور رضا شاه بازسازی شد.

مذهب فردوسی
بر اساس ابیاتی در خود شاهنامه و همچنین با مطالعه زندگی نامه فردوسی و منابع اولیه‌ای چون آثار نظامی عروضی و نصیرالدین قزوینی، فردوسی یک مسلمان شیعه بود؛ ولی برخی از پژوهشگران اخیراً در مورد مذهب وی و شاخهٔ شیعی آن اظهار تردید کرده‌اند.

کلیه حقوق این وب‌سایت خبری متعلق به روابط عمومی معاونت فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت است و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

Instagram filter used: Normal

View in Instagram ⇒

© ۲۰۱۶ Parsansanat.com All Rights Reserved

Instagram filter used: Normal

View in Instagram ⇒

© ۲۰۱۶ Parsansanat.com All Rights Reserved

سومین همایش «روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی» از سوی بنیاد سعدی برگزار می‌شود.

به گزارش خبرگزاری مهر، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با همکاری بنیاد سعدی و همراهی کتابخانهٔ ملی جمهوری اسلامی ایران، سومین همایش «روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی» را چهارشنبه، بیست و پنجم اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۸ برگزار خواهد کرد.

در این مراسم دکتر اشرف بروجردی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی، غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و چنگیز مولایی، عضو وابستۀ فرهنگستان و استاد دانشگاه تبریز، سخنرانی خواهند کرد.

این همایش، با حضور شماری از سفرای فارسی‌دانِ کشورهای خارجی، از ساعت ۱۰ تا ۱۲ روز چهارشنبه، بیست و پنجم اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۸، در تالار قلم کتابخانۀ ملی برگزار خواهد شد

All Content by Mehr News Agency is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

ایران تئاتر- اردشیر صالح پور: ۲۵ اردیبهشت‌ماه روز بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی است و همه دانند که شاهنامه اثر جاودان این شاعر بلندآوازه است. متن حاضر به این موضوع می‌پردازد که اهالی نمایش چرا باید شاهنامه را بخوانند و این اثر گران سنگ ادبی ما را به چه‌کار آید؟


شاهنامه رود تمدن، فرهنگ و هویت ایرانی است. شاهنامه حکیم فرزانه طوس به رودخانه ای روان می‌ماند که از هر گوشه‌ی آن می‌توان آبی برداشت. به‌عبارتی‌دیگر می‌توان گفت، شاهنامه مقاومت فرهنگی ایران برای بقاءاست. درواقع شاهنامه گسست تاریخ ایران را با گذشته‌ی پرشکوه خود پرکرده است و این اثر مشترک خود به‌تنهایی معیار شناخت و هویت ایران کهن است. شاهنامه سرشت و سرگذشت ایران باستان است که به اسطوره‌ها و هزاره‌های کهن بازمی‌گردد. اثری جامع و سزاوار است که هم وجهی اسطوره‌ای دارد و هم وجهی حماسی و هم نگاهی تاریخی، هرچند شاهنامه کتابی تاریخی نیست.
اما اهالی نمایش چرا باید شاهنامه را بخوانند و این اثر گران سنگ ادبی ما را به چه‌کار آید؟
لذت گوش و ذهن و رهیابی به گستره¬ی خیال به رمز و راز و اندیشگی
این ساده‌ترین و موجزترین تعریفی است که ایران پژوه هنرهای نمایشی ایران، بهرام بیضایی از شاهنامه به دست می‌دهد و ما را به خواندن آن ترغیب می‌کند. هرچند تأسف‌های فزاینده‌ی شرقی همواره مانع از آن شده است که ما درک دقیق واقع‌بینانه‌ای از این اثر ارجمند داشته باشیم. ولی به نظر می‌آید همان میزان که انگلیسی ها باید شکسپیر بخوانند و بدانند و یونانیان ایلیاد و ادیسه‌های هومر شاعر اسطوره سرای خود را آشنا باشند، ما ایرانیان نیز چنین تکلیفی را جهت شناخت و هویت ایرانی می‌بایست در شاهنامه سراغ بگیریم و با جهان ایرانی و سپهر فرهنگی آن ارتباط برقرار سازیم. در این کارنامه‌ی باستان مضامین و مفاهیم بسیاری درج گردیده که رهنما و رهگشای زندگی است و همواره و همه‌جا بر یک اصل تکیه دارد و آن عنصر و گوهر “خرد” است که هم رهنمای است و هم رهگشای … خرد دست گیرد به هر دو سرای… .
پس از دو قرن سکوت و تحقیر و توهین، ایرانیان بر آن شده بودند تا شکوه گذشته‌ی خویش را بازیابند و بر سرنوشت خود حاکم شوند. پس به بازآفرینی خود پرداختند و داستان‌های کهن را جمع و به سرایش و خوانش آن پرداختند و کاری کردند کارستان …
 در آن دوران افراد زیادی به این امر همت گماشتند ولی هیچ‌کدام منزلت شاهنامه فردوسی را نیافت.
شاهنامه حماسه‌ی داد است چراکه جهان تنها به عدل و عمارت پایدار است و عمارت بی عدل ممکن نشود. اندیشه‌ی ایرانشهری در سراسر و برگ برگ شاهنامه موج می‌زند. اصل هستی در جهان‌بینی ایرانی مبتنی بر “اَشَه ” است و اَشَه و اَرتَه همانا راستی است.
اشه، نیرویی است که باعث می‌شود همه‌چیز در هستی، در هماهنگی با چیزهای دیگر باشد. پس عدل از همین مفهوم و جوهر یعنی راستی سرچشمه می¬گیرد. عدل یعنی هر چیزی سر جای خودش باشد و اشه در برابر “دروغ” یا “دروگ” قرار می‌گیرد که به معنی خانه‌ی دوزخ است. دروغ ناراستی است و دامنه‌ی آن به آشوب و ناآرامی و هرج‌ومرج کشیده می‌شود. دروغ همان “کالوس” است و ارسطو فیلسوف و اولین ناقد هنر تئاتر در یونان تراژدی را به‌عنوان نخستین ژانر نمایشی برای رسیدن به فضیلت و رستگاری قلمداد کرده و سعادت در اعتدال می‌داند.
درواقع نمایش یونانی بر فلسفه‌ی آنان مبتنی است و نسبت و رابطه‌ای نزدیک باهم دارند. در اندیشه ی ایرانشهری دروغ به معنای ظلم است و ظلم از ظلمت می‌آید که به مفهوم تاریکی است. عدل درواقع همان تعادل پایدار است که مبتنی بر راستی است. پس در این رویه و اخلاق عدل و عدالت ورزی تنها کار عدلیه وزارت دادگستری نیست بلکه هر ایرانی زمانی ایرانی است که عدل بورزد و داد بستاند. داشتن شناسنامه‌ی ایرانی برای ایرانی بودن کافی نیست. باید منش و خلق‌وخوی ایرانی داشت و این به عدل و داد حاصل می‌آید. ایرانی نمی‌تواند از بار این مسئولیت شانه خالی کند. در بن‌مایه و حکمت شاهنامه، این بازگفت کهن این گوهرها پنهان است و شخصیت‌های اصلی و اساسی از خرد و راستی نباید فاصله بگیرند. شاهنامه از زندگی ملتی حرف می‌زند که بزرگ بوده ولی گاه با اشتباهات خود به تهلکه و مهلکه و خردی افتاده و از آرزوهای سترگ سقوط گرده و به ورطه‌ی نابودی کشیده شده است. دو جامعه‌ی بزرگ بشری یونان و ایران با دو تفکر شرق و غرب به اتفاقات بزرگی رسده بودند. حکمت، فلسفه، درام، طب و نجوم، هندسه و ریاضیات، ادبیات در یونان به اوج خود رسیده بود تا آنکه اسکندر به فکر کشورگشایی افتاد. از مقدونیه به آتن رفت و سپس به ایران لشکر کشید. هخامنشیان را که به‌نوعی مدعی حقوق بشر و عدالت بودند برانداخت و جامعه‌ی حکمی و فلسفی یونان را ملیتاریستی و نظامی کرد و از حکت و فلسفه دور ساخت. او درواقع تفکر را به آتش کشاند و سوزاند و از خود حمله و غارت به یادگار گذاشت. اسکندر ریشه‌ی حکمت را از بین برد به بشریت خدمت نکرد. بلکه فکر را از بین برد و ایران را برای همیشه از حکمت و رویکرد فلسفی و اندیشگی جدا کرد. فلسفه، علم و هنر برای رسیدن به حکمت است. آثار کلاسیک همواره بر حکمت و خرد و اندیشه ورزی مبتنی هستند و نسبت عمیق و ژرفی با فلسفه و آرمان‌های والای انسانی دارند. خوانش آثار کلاسیک همیشه ما را به صرافت این مفاهیم جوهری می‌اندازد. نسبتی که اکنون تئاتر ایران از آن فاصله گرفته و آثار خلق‌شده اغلب در سطح به سر می‌برند و کمتر به اندیشه‌های والا و ماندگار قائل می‌شوند. نوعی تنفس و سرگرم سازی روح والای تئاتر را تنزل داده و مناعت و بلندطبعی و اندیشگی را از تئاتر ایران گرفته است. درحالی‌که اغلب آثار ادبی کلاسیک از بن‌مایه و جوهره‌های والا و ممتازی برخوردارند که جانمایه آن آثار است. باری، شاهنامه اثری است سرشار از داستان و داستان‌پردازی باشخصیت‌های متفاوت و پهلوانان گوناگون و متفاوت که هرکدام خصلت و خلقیاتی دارند و هر یک به سرنوشت و سرانجامی خاص نائل می‌شوند. بی‌شک شاهنامه زمینه‌ی بسیار مناسبی برای شناخت‌شناسی و قالب شناسی نمایش ایرانی است و شاعر به خلاقیت و ابتکار بر اساس روایت ما را با جهان گذشته پیوند داده است.
بی‌شک شاهنامه اثری است حماسی که برای خواندن سروده و نگاشته شده است اما در ذات و ساختار حماسی خود یکی از نزدیک‌ترین گونه‌های ادبی است که بسیار به درام نزدیک و تا حدودی شباهت دارد که با تغییراتی می‌توان از آبشخور حماسه و ابتکارات نمایشی‌اش در جهت خلق درام بهره گرفت. شاهنامه از تجمل پردازی و ازدیاد شخصیت در پردازش خود برخوردار است و تنوع و تضاد و گونه گونی آنان زمینه‌ی مناسبی جهت به‌کارگیری در آثار دراماتیک است. گاه در بسیاری از داستان‌ها هم چون رستم و سهراب یا رستم و اسفندیار به درام و نمایش چنان نزدیک می شویم که با اندک تغییرات و جزئیاتی می‌توان آن را در قالبی نمایشی به صحنه بردو خصایص یک تراژدی عمیق انسانی را از آن بهره گرفت. فردوسی در اوج داستان تعلیق ایجاد می‌کند.
ببینیم تا اسب اسفندیار سوی آخور آید همی بی سوار
و یا باروی رستم جنگجوی به ایوان نهد بی خداوند روی
شناخت ژرف ارزشهای متفاوت داستان‌های شاهنامه و تسلط و اشراف بر جنبه های متفاوت آن نشان از آن دارد که انعطاف لازم برای تبدیل و بهره وری دراماتیکی در داستانهایش یافت می‌شود و تضاد و درگیری و کشمکش های موجود در آنان بالقوگی و ظرفیت نمایشی مناسبی را دارند.
فراموش نکنیم همیشه توقع ظرفیت کافی و کامل را در این آثار نباید داشت چراکه این آثار در وهله ی نخست مقوله ای ادبی¬اند و در ژانر ادبیات داستانی و اغلب به زبان شعر سروده شده¬اند و برای تبدیل آن اولاً به دراماتورژی نیازمندند و دو دیگر آنکه مستلزم تغییراتی است که تنها از عهده کارگردان و گروه اجرایی بر می‌آید. به عبارتی به قول (یرژکی گروتوفسکی) کارگردان برجسته ی تئاتر؛ {متن برای من حکم فرودگاهی را دارد که از آن به هر کجا می خواهم پرواز می کنم}. گاه در برخورد با آثار کلاسیک متن تنها یک بستر و زمینه است. مهم آن است که ما چه توقعی از آن داشته باشیم و قصد ما چگونه و به چه شکل آن را بکار گیرد. اصلا حالا مهم به کار گرفتن است. بهتر است بگویم خوب به کار گرفتن.
گویی امروزه شیوه ی نوشتن از خود نوشتن مهم تر است. برخی از صاحب نظران هنر امروز را هنر ساختار معنا می¬کنند. اکنون بیشتر به ساختارمی اندیشند و شیوه ی اجرا.
در شاهنامه، قهرمانان به انطباق درام کشمکش های چند گانه ای دارند و این یکی از خواص خوب درام است. در داستان معروف رستم و سهراب همزمان قهرمانان اصلی با چند نوع کشمکش درگیرند. کشمکش فیزیکی و جنگاورانه ی دو قهرمان باهم. کشمکش ذهنی سهراب و گمان بردن که او رستم است. درگیری های سهراب با مادرش تهمینه جهت شناخت هر چه بیشتر هویت خود. درگیری های رستم با کاووس شاه و … در شاهنامه نقل وصف و نیز تخیل بخشی و تجسم و تصور به کمک مخاطب می‌آید تا او را در بزنگاه حوادث یاری کند و به اعماق شخصیت ها رهنمون سازد.
ترکیب وقایع و حوادث به طریقی است که زمینه ساز یک درام قوی و آشکار می گردد. تعلیق به گره افکنی و گره گشایی گفتگو گفتا شنود در خدمت سرانجام کار، طراحی و تدوین گردیده است.
شخصیت‌های شریر و مظهر کینه توزی در شاهنامه کم نیستند و در تقابل داستان را به اوج و بزنگاه حوادث رهنمون می سازند. دیوها، موجودات افسانه ای جانوران و سرزمین های شگفت فضاهای دراماتیکی جذابی را به ما نشان می دهند. ولی از قدرت تقدیر نیز هم چون تراژدی های یونانی نباید غافل ماند. شیوه روایت و روایت گویی یکی دیگر از جنبه هایی است که در شاهنامه بکار گرفته شده و رویه های متفاوتی از روایت را به ما گوشزد می‌کند. قابلیت قصه در قصه و ساختار روائی شاهنامه که بعدها نقالان و راویان از آن بهره های بسیار بردند یکی از شیوه های کهن ایرانی است که پیش از شاهنامه نیز در ایران باستان کاربردداشته و هنوز هم جذاب و پرمخاطب است. روایت هم یک شیوه ی استدلال و هم یک شیوه ی بازی نمایشی است. انسانها در قالب روایت بهتر می فهمند. زندگی با روایت عجین است و به قول رولان بارت، روایت به سادگی وجود دارد مثل خود زندگی…
در نقد و نگارش امروزه نیز روایت هم چنان مطرح و کاربرد دارد. همانگونه که شاهنامه نوعی برخوانی داستان‌های کهن است که به نقل و روایت می‌آید.
از سوی دیگر شاهنامه تنها به طرح حماسه نمی اندیشد بلکه انسان ایرانی را و جهان او را از منظر و زوایای مختلف از آفرینش تا مرگ و پویه ی حوادث و گذر از خوان ها و حوادث خوشایند و ناگوار به روایت می کشاند. حدیث عشق و دلدادگی و حکمت و اخلاق و ادب و آئین و رفتار شناسی ایرانی در شاهنامه کم نیست و آموزه هایش همواره به سوی انسانیت و کمال سیر می‌کند و مدام بر نیکی و رادمردی که مبنا ء و منشاء هنر است تاکید می ورزد و بدین طریق است که سعادت و رستگاری حاصل می‌آید.
جهان چون من و چون تو بسیار دید
نخواهد دمی با کسی آرمید
به نیکی گرای و میازار کس
ره رستگاری همین است و بس
او بدی و دیو صفتی را نکوهش می‌کند و برنیکی توصیه دارد
تو مر دیو را مردم بدشناس کسی کو ندارد زیزدان سپاس
هر آنکو گذشت از ره مردمی زدیوان شهر مشمرش آدمی
شاهنامه به رمز و راز از دیوهای ده گانه سخن می گوید که مظهر پلیدی و نادرستی اند
او از آن میان ” آزی و نیاز” را قوی ترین دیوان نهفته در سرشت بشر می‌داند که بسیار خطرناک اند{دو دیوند بازور گردن فراز}
ولی در مقابل وجهی فرشتگی انسان در شخصیت اصیل ایرانی، فریدون تجلی می‌کند. فریدون فرخ که فرشته نیست، بلکه به داد و دهش به مقام والای انسانی نایل می‌شود و سرانجام آنکه {تو داد و دهش کن فریدون توئی…}
و پایان سخن آنکه شاهنامه کارنامه‌ی هویت ما ایرانیان است و هویت امری است که گویی در نهاد ما نهفته و فارغ از خواست ما ریشه دوانده است و نسل به نسل منتقل می‌شود. به راستی هویت هر ملتی یا فرهنگ او را می سازد. هویت همان روح فرهنگی یک ملت و شاهنامه روح ایرانی که به قالب شعر و داستان درآمده است. شازده کوچولو از گل پرسید: آدم ها کجان؟
و گل گفت:
باد به این ور و اون ور می بردشان. این بی ریشگی اسباب دردسرشان شده …

روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالق
روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالق
0

بیشتر بخوانید بیشتر بدانید  میلاد امام حسین محمود کریمی 94

Related posts

Leave a Comment